Architectuurpodium Assen

Cercle Meudon

Architectuur in Drenthe

image

Conclusies naar aanleiding van de evaluatie van de Maand van de Architectuur 2015, georganiseerd door Architectuurpodium Assen in samenwerking met de Gemeente Assen.
Thematisch: stad en periferie zijn lokaal te onderscheiden, maar verliezen hun lokale identiteit op interprovinciaal en internationaal terrein. Daar gaat het om greep te krijgen op de regionale verdeling tussen stad en groen. De stad zelf moet inzetten op bereikbaarheid en easy verbindingen in haar structuur. Sociale activiteiten vinden plaats dankzij en in die verbindingen, ook tussen de steden. Dynamiek in clustering en mobiliteit hangen samen. Er is duidelijk meer aandacht voor en behoefte om de samenleving ‘samen’ vorm te geven, meer ruimte te geven/te nemen voor particulier initiatief. Daartoe zou een vergelijk tussen de diverse ontwikkelingen in NoordNederland en NoordDuitsland gestimuleerd kunnen worden.

Conclusies organisatorisch: de maand gaf een interessante mengeling te zien van (8) activiteiten verspreid over 3 weken in juni. Een tentoonstelling, diverse lezingen en een open dag met medewerking van architecten, kunstenaars, gemeentelijke en provinciale overheid. Gezien de omvang en de wil tot kwalitatieve verdieping van de aangeboden thematiek lijkt de aansporing om het architectuurdebat in Drenthe vooral met nog meer partners te organiseren een aanbevelingswaardige. De Dag of Maand van de Architectuur in de maand juni is een prima concentratiepunt wat dat betreft.

Twee tips.
1. Het Stationsgebied en het Havengebied in Assen blijven de komende vijf jaar van het grootste belang voor meningsvorming omtrent nieuwe initiatieven in stedebouw- en transformatie.
2. Actuele herwaardering van woonerven als suburbane brink-, bloemkool- of protovinexwijk in Wynwood Miami, ooit een experiment opgezet in Emmen door Niek de Boer.

“The plan suggests creating the Dutch-style streets on First Avenue, Third Avenue, and First Place. According to Mullerat, woonerfs are typically curbless streets paved in a way that slows down traffic and opens the road to pedestrians and cyclists. They can even be shut down on the weekends to hold local events, like farmers markets.”
http://www.miaminewtimes.com/news/dutch-style-pedestrian-friendly-woonerf-streets-could-come-to-wynwood-7767722

Ruimtelijke Verbindingen

image image

Na de opening op 3 juni van de Maand van de Architectuur met de kunsthistorische lezing van Geert Hovingh over de ‘geschiedenis van de ruimte’, gaf op 9 juni Frank Aikema een toelichting over de Florijnas onder de titel ‘Verbinding door Verbinding door Verbinding’. Naast de zeer concrete informatie was er in zijn lezing ook ruimte voor meer speelse plannen en ontwerpen, bijvoorbeeld voor het Havenkwartier. Daarin spelen transitietheorieen, bijvoorbeeld ‘de flexibele stad’ (Maarten van Tuijl) een inspirerende rol.
Aanstaande maandag 15 juni is er in het Provinciehuis de ‘Dag van de Ruimte’ met lezingen en workshops. Ondermeer over de Leefomgevingskwaliteit van de Provincie Drenthe olv landschapsarchitect Andries van den Berg en over de Nationale Omgevingsvisie olv Saskia Ferf (Ministerie I&M). Thema’s sluiten aan bij het Jaar van de Ruimte 2015. Ook het Architectuurpodium Assen is aanwezig met een informatiedisplay.
– Voor het volledige proramma van de Maand van de Architectuur, zie het betreffende blog hieronder of kijk op smahk.nl

Stroomgebied Drentsche Aa

Staatsbosbeheer regio Noord is genomineerd voor de Gouden Piramide 2015, de nationale prijs voor best opdrachtgeverschap bij het thema gebiedsontwikkeling. “Voor verschillende deelgebieden bij de Drentsche Aa werden inrichtings- en beheerplannen ontwikkeld. De ruimtelijke samenhang in het landschap is beter zichtbaar gemaakt en op zes plaatsen zijn belvedères opgericht. Het langjarige project is een demonstratie van de Belvedère-gedachte: het bijeenbrengen van de ‘natuurwereld’ en de ‘erfgoedwereld’.” Onder de vijf genomineerden zijn ook het Havenkwartier Deventer en Kunstvereniging Diepenheim.

De jaarlijks toe te kennen Rijksprijs bestaat uit een bedrag van vijftigduizend euro, een trofee en een architectuurplaquette. In een publicatie worden de beste inzendingen van de prijsronde gepresenteerd. De winnaar wordt bekendgemaakt op zaterdag 21 november 2015. Meer informatie is te verkrijgen via het Atelier Rijksbouwmeester.

(Foto: Harry Cock, Balloërveld na realisatie)5-ballooerveld-na-realisatie0

Maand van de Architectuur 2015

image

1 t/m 21 juni 2015
Het Architectuurpodium Assen organiseert in samenwerking met de gemeente Assen in juni de Maand van de Architectuur. De hele maand vinden allerlei activiteiten plaats met het thema ‘Maak Ruimte voor Assen’ als basis.
Op woensdagmiddag 3 juni om 16.00 uur geven we het feestelijke startsein voor de Maand van de Architectuur. Aansluitend verzorgt architectuurtheoreticus Geert Hovingh een lezing met als titel ‘De geschiedenis van de ruimte’. Onder het genot van een drankje luiden we de maand vervolgens gezamenlijk in. De opening vindt plaats bij Architectuurpodium Assen aan de Venestraat 88 in Assen.

Programma onder voorbehoud van wijzigingen:

Van 1 tot 21 juni: Tentoonstelling Stad en Periferie, geopend op donderdag t/m zondag, van 13.00 tot 17.00 uur. Met presentaties van Architectuurpodium Assen, 12WAT studio en Marcel Imthorn.
Architectuurpodium Assen, Venestraat 88, Assen

Woensdag 3 juni 16.00 uur:
Feestelijke opening door de Cercle Meudon met aansluitend lezing van Geert Hovingh over ‘De geschiedenis van de ruimte’.
Architectuurpodium Assen, Venestraat 88, Assen

Dinsdag 9 juni 10.00 – 12.00 uur:
Showroom FlorijnAs open
0m 13.00 uur: Toelichting FlorijnAs door Frank Aikema, stedenbouwkundige van de gemeente Assen
Showroom FlorijnAs, Industrieweg 8, Assen

Zaterdag 13 juni 10.00 – 16.00 uur:
Dag van de Bouw, wandelingen over de bodem van het Kanaal bij De Blauwe Klap.

Maandag 15 juni vanaf 10.00 uur:
Dag van de Ruimte
Afwisselend programma met onder meer Geert Teisman, hoogleraar Bestuurskunde aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Samen verkennen van nieuwe wegen en richtinggevende concepten. Meer informatie en aanmelden via mail: j.akse@drenthe.nl Provinciehuis, Westerbrink 1, Assen

Woensdag 17 juni 17.00 uur
Lezing architect Nanne de Ru van Powerhouse Company, ontwerper van het nieuwe station in Assen
Drents Archief, Brink 4, Assen

Vrijdag 19 juni 16.00 uur:
Lezing Isabelle Diks, wethouder Leeuwarden: ‘Stad, Periferie en het Noorden’ Architectuurpodium Assen, Venestraat 88, Assen

Zaterdag 20 juni 13.00 tot 17.00 uur:
Dag van de Architectuur, open dag bij:
– Architectuurpodium Assen, Venestraat 88, Assen
– 12WAT studio, Markt 7, Assen
– Frans Beune Landschap en Stedenbouw, Vaart NZ 48, Assen.

Actuele informatie:

http://www.smahk.nl
http://www.cerclemeudon.nl
https://www.facebook.com/smahk.assen
https://www.facebook.com/kompact.assen
http://wiemaaktnederland.nl/agenda/
http://arch-lokaal.nl/assen-vooraankondiging/

Jaarboek 2014/2015: De Kritiek

image   image

Nu de lokale belanstelling en debat rond architectuur en ruimtelijke ordening duidelijk toeneemt, lijkt dit debat, precieser: de architectuurkritiek, op nationale podia afgenomen. De redactie van Het Jaarboek 2014-2015 Architectuur in Nederland heeft hier iets aan willen doen door meer theorievorming in deze publicatie op te nemen. In de Volkskrant signaleert Kirsten Hannema bovendien: “Met de verdwijning van het Nederlands Architectuurinstituut (in 2013 opgegaan in het Nieuwe Instituut) is een belangrijk architectuurplatform verloren gegaan”. Hetzelfde geldt voor Stimuleringsfondsvoor de Architectuur dat opgegaan is in het Stimuleringsfonds voor de Creatieve Industrie met een gewijzigde focus.

Het Jaarboek is ondanks het ontbreken van een nieuwe zienswijze, wel enthousiast over de gerealiseerde architectuur zelf en besteedt vooral aandacht aan de definitieve doorbraak van transformatie en herbestemmingsprojecten. Van de 30 geselecteerde bouwprojecten noemen we Zecc die van de watertoren St.Jansklooster een uitkijktoren hebben gemaakt en De Zwarte Hond met de nieuwbouw van Vindicat aan de GroteMarkt Groningen.

Jaarboek Uitgave-Nai010.

Maand vd Architectuur 2015

De komende maanden gaat het Architectuurpodium Assen opnieuw samenwerken met de Gemeente Assen in het informatieplatform dat te bezoeken is in de Showroom Florijnas. Aldaar kun je de nieuwste ontwikkelingen volgen en bevragen met betrekking tot onder meer de onderdelen Stadsboulevard, Stationsgebied en Blauwe As.
Daarnaast is het ArchitectuurPodium druk bezig met het programmeren van de Maand van de Architectuur die plaatsvindt van 1 t/m 21 juni inclusief de Dag van de Architectuurlezing. Deze wordt dit jaar gehouden door Isabelle Diks op vrijdag 19 juni om 16.00 uur. Er zal ook een expositie worden samengesteld met als speerpunt Stad en Periferie van Assen en extra lezingen van onder anderen Geert Hovingh en Frank Aikema. Het volledige programma wordt in mei bekend gemaakt.image

Showroom Florijnas, Industrieweg 8, is open van 10.00 uur – 12.00 uur op:
10 en 24 maart, 14 en 28 april, 12 en 26 mei, 9 juni.
Architectuurpodium Assen, Venestraat 88, geopend tijdens exposities van donderdag t/m zondag, 13-17 uur.

Spoornieuws Assen & Station Groningen (CS)

Tijdens en na de presentatie van alle vijf ontwerpen voor het nieuwe Stationsgebied van Assen, waar ook het winnende ontwerp van het Stationsgebouw van Powerhouse company/De Zwarte Hond werd getoond, zijn er enkele spoedeisende kantekeningen geplaatst. De belangrijkste betreffen 1) de overkapping.
De overkapping is namelijk een scherpe driehoek. Moet deze niet meer oversteken en kunnen de image

puntige hoeken ook omgebogen? Bovendien, en dit is de meest kritische opmerking, een luifel is vooral functioneel om te schuilen. In de huidige maquette is zij aan de centrumkant voornamelijk bedoeld als ontvangsthal. Op de perrons wordt ze wel erg smal en aan de oostkant blijft er vrijwel niets van over. Vreemd nu juist de NS zweert bij het ‘verspeid instappen’ in spits en op andere drukke momenten. Bij slecht weer wordt dat een vervelende klus. Want waarom de huidige prachtige lange gietijzeren overkapping niet gewoon laten staan? In plaats van die paar, nogal verplicht nostalgisch aandoende, restanten met afgezaagd dak.
Ook werden in verband met weersinvloeden twijfels geuit omtrent stormbestendigheid van de overkapping, het onderhoud vanwege materiaal (hout) en gridopbouw (zwaluwnesten) en de duurzaamheid (zonnepanelen?). Voor de verdere aanmerkingen zie het Architectuurpodium Assen, de site cerclemeudon.nl

Het is daarnaast in noordelijk verband erg interessant om te kijken hoe de vernieuwing van het hoofdstation Groningen in elkaar steekt. Om ons te beperken tot bijvoorbeeld de perronoverkapping, zien we dat NL Architects het over een hele andere boeg gooien dan de Zwarte Hond in Assen en juist kiezen voor handhaving en verbeteren van de lengte van de kappen (foto). Ook schijnen er roltrappen te komen om onder- en bovengronds te verbinden. Zie groningenbereikbaar.nl/spoorzone

http://www.groningenbereikbaar.nl/spoorzone/nieuws/detail/groningen-krijgt-toekomstbestendig-hoofdstation-om-trots-op-te-zijn/

Als de kwaliteit van een spoorvoorziening afhankelijk wordt gemaakt van een vermoedelijk laag of hoog reizigersaantal dan krijgt Assen aldus een station met beperkingen.
Na de vragen omtrent de overkapping volgt op deze plek een samenvatting van de toepasselijke commentaren betreffende de verdere inrichting van de locatie.
2) Is de bewegwijzering wel helder, zijn er borden of is er service
personeel in het complex.
3) waar staan de openbare toiletten aangegeven
4) waar staat de informatiezuil, voor cultuur etc. in Assen (uitprinten
plattegrond).
5) de toegang tot de perrons zou verbeterd moeten worden via roltrappen.
6) hoe voorkom je overlast door losgeparkeerde fietsen, ook op begane grond,
stationsplein, busplein.
7) hoe publieksvriendelijk is de ‘sharedspace’ voor het station ten aanzien
van fietsers en wandelaars?
8) hoe openbaar is de nieuwe perrontunnel tussen oost en west?
9) waarom kunst alleen in vredeveldtunnel en niet op het plein of bij het
spoor?

Al evaluerend hoe tussen nu en straks het hele gebied vorm krijgt werd er
ook stilgestaan bij het feit dat eind 2015 er een noodstation verrijst ter
hoogte van het huidige bus/autoparkeerterrein. Dat dan ook het moment is
aangebroken voor sloop van het huidige, architectonisch unieke en iconische
spoorwegstation uit 1989. Daarmee een eind makend aan elk pleidooi voor
behoud van historisch spoorwegerfgoed en herbestemmingsideologie.

Garage dialectiek

In de Garage TDI op de Industrieweg 8 is er de presentatie te zien van alle vijf ontwerpen voor het nieuwe Stationsgebied inclusief details en de maquette van het winnende Stationsgebouw dat ontworpen is door Powerhouse company/De Zwarte Hond.
Wanneer: na het debuut op 2 december ook nog de komende twee dinsdagen, 9 en 16 december, van smorgens 10.00-12.00 uur. Aanwezig is de Gemeente Assen en Architectuurpodium Assen.

De overige ontwerpen die het niet zijn geworden kwamen van MVRDV, Atelier Pro, Office Winhov/Gottliebimage image Paludan en StudioSK/Movares. Gezien de eisen van de opdrachtgevers – gemeente Assen, NS en Prorail – is het altijd interessant te zien hoe over hedendaagse stationsarchitectuur wordt nagedacht. Belangrijke eisen waren onder meer de verbinding oost- en westAssen (centrum), toegankelijkheid met een warme ‘Assense’ uitstraling, duurzame bouw en budgettaire vriendelijkheid. Drie van de vijf gegadigden kozen voor een groot dak over de perrons, waarvan twee bovendien uit zijn gegaan van een houten gridconstructie. De andere ontwerpen ogen eclectischer: MVRDV wilde een transparante puntdakenreeks langs het spoor en Movares koos voor een verbindende lamellenfacade haaks op het spoor. Bij welk ontwerp voelt men de meeste “warmte, gastvrijheid, eigentijdsheid, identiteit” ?
Ook andere opmerkingen verdienen nadere bestudering zoals hoe toegankelijk zijn de perrons, zijn er roltrappen, is de routing helder, is er gedacht aan energieopwekking (dak), is een ondergrondse fietsenstalling afdoende, komt er nog kunst op het plein?

Daarnaast is er ook meer informatie over de nieuwe bruggen in de Blauwe As, FlorijnAs-documentatie en maquette van de gehele Stadsboulevard. De locatie van de presentatie is de Theatergarage TDI die sinds kortgeleden naast studioruimtes ook een grote multifunctionele ruimte bezit op de begane grond voor onder meer architectuurpresentaties. Niet verwonderlijk aangezien de locatie direct aansluit bij Havenkade en Stadsboulevard, belangrijke orientatiepunten binnen de FlorijnAs.

Nieuwbouw Lakenhal Leiden

In de 10e Sandberglezing van afgelopen vrijdag 28 november in het SMAHK, besprak directeur Meta Knol een aantal belangrijke aspecten van haar museumbeleid in de Lakenhal te Leiden.image image
Naast het locaal historische fundament en de samenwerking met kunstenaars en collegamusea benadrukte zij de museale gerichtheid op ‘de inhoud’ van de collectie en de presentatie ervan. Dit moet leiden tot het aanbieden van de museale objecten, inclusief hedendaagse kunst, in relatie tot het duiden van de (huidige) sociaalculturele context. Minder accent dus op de artistieke voortrekkersfunctie die ten tijde van Sandberg een zeer grote rol speelde. Collectioneren en presenteren als een uitnodigende vorm voor zelfstudie van de bezoeker, ook als deze zich alweer elders bevindt.
Ze sloot de lezing af met een inkijkje in de voorgenomen nieuwbouw aan de Lammerenmarkt door het tonen van het precies op deze dag bekend gemaakte definitieve ontwerp van het jonge architectenburo Happel Cornelisse Verhoeven uit Rotterdam.
Aan de voorkant, de Singelkant, verandert de entree binnen met extra publieksruimte en nieuw museumcafe. De nieuwbouw zit echter vooral aan de achterkant met een ‘achterplaets’ die oud en nieuw verbindt en een buitengevel bestaand uit een vierdelige verticaal gevouwen harmonicavorm. Anders gezegd: een vierdelige erker in accordeonvorm op horizontale plint waarin een groot halfrond raam, uitziend op nieuwe tentoonstellingszaal. Opvallend aan deze achtergevel zijn daarnaast de baanderdeuren oftewel “gepaarde boog” die laad- en losgedeelte met personeelsentree combineert en de Lammermarktzijde als werkadres markeert.

Voor de tegelijkertijd te verrichten restauratie is het oog gevallen op Julian Harrap Architects uit Londen. Het plan is aan te vangen in 2015 en weer te openen in 2017 met een uitgebreide tentoonstelling over Theo van Doesburg en de Stijl, vanwege de oprichting van dit tijdschrift 100 jaar geleden. In de tussentijd moet het museum dicht en worden objecten elders getoond, onder anderen in Mauritshuis en Rijksmuseum.

http://www.lakenhal.nl/nl/verhaal/nieuwbouw

Het Nieuwe stationsgebouw Assen

stationsmaquetteIn 2017 krijgt Assen een nieuw stationsgebouw naar ontwerp van Powerhouse company/De Zwarte Hond. Sterk punt in het ontwerp is het driehoekige dak dat, over het spoor, OostAssen met het centrum verbindt. Een oplossing die voor de hand lag, maar vorig jaar nog voor technisch/budgettair onmogelijk werd gehouden. Binnenkort worden alle ontwerpen geshowd in de Theatergarage a/d Industrieweg8. Het winnende ontwerp werd jongstleden donderdag 13 november 2014 gepresenteerd door Nanne de Ru van Powerhouse C. (tevens directeur The Berlage).

De motivatie van de beoordelingscommissie spreekt van een nek-aan-nek race tussen Powerhouse/Zwarte Hond en MVRDV. De presentatie en kostenraming van de winnaar zou hierbij de doorslag hebben gegeven, naast de verwachting dat de geschakelde onderdelen van het MVRDV-voorstel minder publieksvriendelijke activiteiten, minder ‘spontane loopstromen’, zouden genereren, dan bij een neutraal centrale hal zoals in het geval van Powerhouse/Zwarte Hond.
Toegegeven de verticale dakconstructie bij MVRVD lijkt tamelijk conventioneel, harmonicale puntdaken, maar zou in zijn lineaire functionaliteit misschien best wel eens aangenaam kunnen werken in het verlengde van de komende, verdiepte, autotunnel. Daarentegen is de platte driehoeksconstructie van de Zwarte Hond een stap terug naar een tijd toen luifels vooral uitdagend de stedelijke ruimte in moesten ‘priemen’. We zien dit ook weer gebeuren boven de entree van De Nieuwe Kolk en daarvoor bijvoorbeeld op klein formaat in de toegang van de Abel Tasmantoren. Bijkomend voordeel is wel dat de nieuwe dakconstructie zich zal uitstrekken tot voorbij de tegenoverliggende kantoorflats zodat vanaf de Stationstraat het nieuwe station zich in ieder geval al een beetje aankondigd. Bovendien, het dak steunt op mooie houten spanten in stalen kokers, dat door kenners wordt vergeleken met de constructie van de zoutopslag van Rijkswaterstaat (24h Architecten), aan de Hoofdvaartsweg in Assen.

Er zijn nog een paar details die aandacht verdienen. In het nieuwe ontwerp wordt gesproken over de aan te passen Vredeveldtunnel als een ‘tunnel van licht, met een kunstig interactief lichtconcept in de tunnelwanden’. We nemen aan dat hier toch echt bedoeld wordt dat er een serieuze opdracht uitgaat voor een kunstwerk dat zich kan meten met de werken van Roosegaarde en Giny Vos die al in Assen zijn gerealiseerd.
Overigens werd bij de presentatie expliciet gemeld dat deze tunnel ook voor voetgangers is bestemd en altijd toegankelijk als oost-west verbinding. Dit is namelijk bepaald onzeker waar het de perrontunnel betreft: de inrichting en toegankelijkheid hiervan werd omschreven als ‘flexibel’. Dat is wel een beetje jammer aangezien van deze nieuwe perrontunnel, door een nader uitgewerkte vormgeving, een assertieve voorbeeldfunctie had kunnen uitgaan met betrekking tot eigentijdse ‘Assense’ gastvrijheid.

Na hier vastgesteld te hebben dat inhoudelijk het nieuwe station zich dus heel adequaat lijkt te verhouden tot het programma van eisen, vooral gelet op de verbinding oost met centrum, nog een opmerking over het nieuwe ontwerp in de context van het totale architectuurbestand in Assen. Het zal immers weinigen ontgaan zijn dat De Zwarte Hond bijna opereert als het huisburo van de gemeente Assen, zoals ze in het verleden mede verantwoordelijk was voor de bouw van het Stadhuis, De Nieuwe Kolk en het masterplan Florijnas/Stationsgebied. Het zou daarom de diversiteit ten goede zijn gekomen als de beoordelingscommissie het aangedurfd had het ‘wat theoretisch’ aandoende ontwerp van StudioSK/Movares de kans te geven zich te ontwikkelen.
Dit ontwerp valt op door zijn dynamische opeenvolging van zogenoemde lamellen waartussen de diverse functies zijn opgenomen, inclusief een bovengrondse fietsenstalling (bij Powerhouse/Zwarte Hond onder het maaiveld). Het is echt een zeer consequent concept met een spectaculaire uitstraling, die de associatie met een ‘Drents veenlandschap’ verre overstijgt.
Let wel: wil men een nauwgezet vergelijk van alle ontwerpen, dan is het wachten tot bij de tentoonstelling alle bijbehorende informatie en toelichtingen beschikbaar zijn.