Architectuurpodium Assen

Cercle Meudon

Cultuurprijsvraag uitgesteld

In voorbereiding van de prijswaardige vraag naar de beste culturele herbestemming inclusief verbouwingsontwerp, hierbij alvast de 7 panden in de Binnenstad van Assen, die in aanmerking komen als keuzeobject.
De prijsvraag wordt voorlopig uitgesteld in verband met de Binnenstadsvisie van Assen alsmede de dynamische ontwikkeling betreffende de noordelijke beleidsvisie ‘We the North’. We verwachten in het voorjaar 2018 de prijsvraag te kunnen actualiseren. Zo mogelijk in juni tijdens de Maand van de Architectuur kunnen we de ontwerpen exposeren en een winnaar bekend maken. Namens: het Architectuurpodium Assen.

6DC65547-0D5B-4FA2-8EBE-6C788FD8F302

Advertenties

Nieuwe omgevingswet (2019).

De Boekmanlezing 2017 in de Zwijger, bracht een paar, voor sommigen haast vanzelfsprekende, dingen aan het licht. Het is blijkbaar nodig dat hier nog eens extra de vinger op wordt gelegd. René Boomkens pleitte met verve voor inschakeling van kunstenaars bij stedelijke ontwikkeling. Als burger-professionals kunnen zij onvermoede empathische oplossingen entameren, beter dan scherpgesneden formele ontwerpers dat doen. Het interessante van zijn pleidooi was vooral dat hij aandacht vroeg voor de opdrachtgevers: OPDAT zij zich eveneens zouden engageren, het belang van kunstenaarsvisies erkennen en vervolgens dienaangaande beleid maken.
Rijksbouwmeester Floris Alkemade topte deze voorzet met een verwijzing naar Constant’s Babylon-projecten en het concept ‘Vormgeven aan Vrijheid’. Hetgeen zou moeten leiden tot het veel sneller inschakelen van kunstenaars !!! Bijvoorbeeld bij het opnieuw formuleren van omgevingsvisies in het kader van de Omgevingswet 2019.
Waar beide sprekers een beetje omheen liepen is dat veel overheden, met name kleine steden als Assen, het liefst hun spaarzame (1%) kunstgelden, besteden aan prestigieuze objecten die een tijdje meegaan en het goed doen bij de buren (toeristen). En voor de binnenstad zoeken ze wel een catalogus-adviesburo. Rijksbouwmeesters zouden daarom samen met hun collega’s architecten en (spoor)bouwmeesters de daad bij het woord kunnen voegen en gemeenten ook daadwerkelijk moeten kunnen aanspreken op hun verantwoordelijkheid voor een divers publiek kunst- en stedebouwbeleid. Met aandacht voor andersoortig opdrachtenbeleid en samenwerking met lokale initiatieven. Een andere weg is dat kunstenaars en architecten zelf de hand aan de ‘ploeg’ slaan of in ieder geval zorgen dat ze niet genegeerd kunnen worden. Want: wat maakt, wie maken, de stad?

Conclusie: overheden, gemeentes en provincies, moeten visie op ruimtelijke ontwikkelingen en hun kwaliteiten definieren. Kunstenaars moeten zorgen hierbij betrokken te worden.
https://www.omgevingswetportaal.nl

IMG_5448

Boekmancahier 111

over ‘Kunst en de publieke ruimte’. Met bijdragen van Jeroen Boomgaard, Veronique Baars, René Boomkens, Hans Venhuizen en anderen. Cultuurfilosoof Boomkens vat het allemaal nog eens haarfijn samen in zijn stelling dat de publieke ruimte een collectieve opdracht is, waarbij kunst een aanmoedigende werking kan hebben. Boomgaard heeft in deze context oog voor de veranderende kwaliteit van de publieke sfeer, maar wil geen herdefiniëring om ideologische consequenties te vermijden. Baars legt nogeens de nadruk op de diversiteit van openbare opdrachten, bijvoorbeeld in stationsgebieden, waar het tot nu toe nogal traditionele kunstvormgeving betreft (zoals in Assen, gw).
Discussie naar aanleiding van dit thema en het cahier op dinsdagavond 27 juni in De Zwijger, Amsterdam. Rsvp noodzakelijk, via Boekman.nl

IMG_5421

Wonen in Binnenstad

In Groningen bij het Gemeentelijk Buro op het Zuiderdiep 98 is een interessante manifestatie te zien met ontwerpen en maquettes voor binnenstedelijke woonlocaties. Onder de titel ‘Wonen in het Stadshart’ zijn 14 architecten uitgenodigd om in de vorm van studies hun ideeën voor specifieke oplossingen te presenteren. Twee springen eruit vanwege de status ‘concreet voorstel’. Het betreft niet toevallig twee voormalige scholen: de Noorderbewaarschool en de Jacobijnerschool. Respectievelijk voorbeeldig herbestemd door DAAD en Specht. Bij Spechts voorstel is het commentaar in de brochure wel heel opmerkelijk: “er is ruimte voor groen, collectieve functies en kunst”,….”kenmerkend is de respectvolle omgang met het oude schoolgebouw”.
Niet helder in de presentatie is hoe de transitie en realisatie zou kunnen verlopen, noch hoe de huidige situatie/bewoning functioneert en hoe zij aankijkt tegen deze nieuwe plannen.
Meer info met foto’s op: woneninstadshart.nl
Initiatief: Gemeente Groningen, expositie tm 4 juli; ma-vr.

IMG_5379

Hoe, de stad

Een gemeenschap ontwikkelt een stedelijke cultuur vanuit een compact centrum. Dat centrum groeit, de cultuur groeit mee en verspreidt zich naar de randen, er ontstaan verschillende compacte verknopingen. Het vasthouden aan 1 centrale functie is een weg terug naar een voorbije tijd. Het vasthouden aan 1 cultuur, bijvoorbeeld een intensieve binnenstad verdeeld tussen Museum en Theater zoals in Assen, is eveneens een verlangen naar een voorbije tijd. Overigens is dit verlangen heel concreet en sterk aanwezig in marketingkringen. Uitgaand van verschillende compacte centra binnen een bepaalde stedelijke omgeving, zou dit een meer diverse cultuur moeten opleveren.

De culturele agenda van de gemeente Assen blijkt inmiddels vooral een evenementenagenda te zijn met de nadruk op het trekken van een breed publiek bij touristische activiteiten. Formele randvoorwaarden heten educatie, participatie en economisch rendement. Over de inhoudelijke en intrinsieke kwaliteit wordt geen nadere melding gemaakt. Er is dus geen specifiek kunst of cultuurbeleid in het geding. Kwesties als produktieondersteuning, atelierbeleid, tentoonstellingen, museumbeleid, opdrachten, 1%-regeling, culturele infrastructuur, vormgevingsbeleid, stedelijke verfraaiing, herbestemming, architectuurplannen, stadsvisie, blijven daardoor buiten beschouwing en buiten publieke discussie.

Hoe over de toekomst van een stad als Assen na te denken, vergt betrokkenheid en expertise van burgers. Het burgerpanel is daartoe een middel, maar lijkt nauwelijks te slagen in het openbaar uitspreken van haar goede bedoelingen. Althans, deze worden niet vertaald in nieuw beleid, hooguit ter bevestiging van een culturele status quo, die zou ‘voldoen’. De voldane stad als gelegenheidsconsumptie krijgt steun in de recente binnenstadsvisie aangeboden door de plaatselijke middenstand via E&E adviesburo. Indien deze lijn gevolgd wordt, mag men hopen op een doorbraak in het winkelaanbod maar ook tevreden zijn met het imago van een rustig provinciestadje dat beschikt over leuke terrassen.

Er zijn ook andere geluiden. Bijvoorbeeld: een betere inschakeling van burgerexpertise met uitvoeringsmandaat. Instellen van een tijdelijk stadsintendant voor culturele zaken. Meer regiovisie en meer landelijk aangestuurde ruimtelijke ordening met tegelijkertijd grotere lokale autonomie. Kleinschaligheid in plaats van grootschaligheid: “De afgelopen decennia stonden in het teken van sterker maken wat sterk is. Dat noem ik de afdeling makkelijke oplossingen. Het is geen antwoord op de toenemende tweedeling” (Joks Janssen in Degroene, 9 maart 2017). Deze tweedeling betreft succesvolle en minder succesvolle steden en de tweedeling tussen stad en periferie.

IMG_5108

Excuses: Interactivisme herzien

Destijds, op 1 februari 2016, sprak het Architectuurpodium Assen van een “schitterend complexe opdracht”, waarbij de opdrachtgever de nadruk legde op het gebruik van ‘interactieve media, sensorisch beheer en krachtige visualia’. Helaas heeft het College B&W Assen moeten besluiten de opdracht, bedoeld voor het stationsgebied, in te trekken. Een aantal mogelijke reacties zijn de volgende.
1.  Laten we eerst eens kijken wat er precies aan de hand is.
2. Excuses aan de inwoners van Assen die zich betrokken hebben getoond tijdens de voorlichtingsrondes waarop de opdracht uitgebreid ter sprake is gebracht.
3. Graag een tentoonstelling van de afgekeurde vier ontwerpen: uit Nederland het (Rotterdamse) team Nio Architecten/QS Serafijn en de combinatie Studio Wessels Boer, Giny Vos, Sanja Medić. Uit San Francisco het Future Cities Lab en uit Londen het design collectief Miriamandton.
4. Nieuwe opdrachtformulering waarin meerdere experimenten met hedendaags beeldend kunstonderzoek, architectuur, vormgeving en locale expertise, met een langlopend proceskarakter: dus meerdere middelgrote opdrachten.
5. Blijkbaar een beleidsmatige correctie van of relatief maar consistent misverstand tussen opdrachtgever, provinciale bkcoordinator openbare ruimte en kunstcommissie die pas in finale stadium tot afstel adviseerden of zich daar aan hebben geconformeerd.
6. Het betekend een definitief politieke oordeel ten aanzien van concept “Assen Sensorcity”.
7. Het betreft een politiek oordeel aangestuurd door burgerlijke overwegingen in het vizier van aanstaande verkiezingen.
8. Het betreft een politiek oordeel, niet esthetisch noch financieel noch technisch, op basis van voortschrijdend inzicht vanwege recente ontwikkelingen omtrent outletcentra en binnenstadsplannen,
9. Het biedt aldus verrassend nieuwe mogelijkheden voor culturele inpassing en financiele facilitering van kunstzinnige initiatieven die het nieuwe station op interessante wijze verbinden met het centrum van Assen.
10. Nieuw punt op nog vast te stellen kunst- en cultuuragenda Assen 2017-2020
11. Eigenlijk heb ik helemaal geen zin om hier op te reageren.
12. Is er sprake van incidentele schrik of tendens? Lees Trouw van 15-12-16:”Nee bedankt, zegt de burger tegen kunst”.
13. Excuses aan de kunstenaars voor het veronderstelde vertrouwen in de uitvoer van het winnende ontwerp.
14.http://www.aanbestedingsnieuws.nl/geen-kunst-in-assen-na-intrekken-aanbesteding/

RLS Eelde, in Stijl

Aanstormende kunstenaars en ontwerpers opgelet!
Hieronder volgt een bericht van holland.com in verband met de Heropening van de Rijksluchtvaartschool bij Groningen Airport Eelde, “een stad in de provincie Drenthe”.

De Rijksluchtvaartschool in Eelde
“Wanneer u naar het noorden van Nederland afreist, vergeet dan niet om een ander icoon van De Stijl te bezoeken, gelegen naast de luchthaven van Eelde. De voormalige Rijksluchtvaartschool in het Drentse Eelde opende in 1957, en toonde een in- en exterieur dat de principes van De Stijl trouw weerspiegelde.
Dit industriële gebouw werd ontworpen door architect Pierre Cuypers Jr. in samenwerking met F.P. Glastra van Loon en Bart van der Leck. Collega-kunstenaars Krijn de Koning en Jan van der Ploeg maakten toevoegingen die pasten in de traditie van De Stijl. 40 jaar na de oprichting van De Stijl werd het gebouw opgeleverd, met het laatste kleurenschema van de hand van Van der Leck, als passende afsluiting van zijn oeuvre.
In 2017 heropent deze voormalige luchtvaartschool als een thuisbasis voor aanstormende kunstenaars en ontwerpers, en vinden er exposities ter ere van De Stijl plaats. Het nieuwe café/restaurant biedt daarnaast een fantastische plek om bij te tanken terwijl u de originele kenmerken van het gebouw bewondert.”

Tentoonstelling Drachten/Eelde vanaf 30 september 2017- 7 januari 2018, georganiseerd door Museum Drachten.
Museum Dr8888 en RLS Eelde: De Stijl & constructivisme in Noord-Nederland

100 jaar De Stijl

Realistig

Vanwege een culturele dynamiek extra aangezwengeld door radicale politiek uit onverwachte hoek gepaard aan een mogelijke omwenteling in vrijemarktdenken, lijkt een herorientering op publieke omgangsvormen – de openbaarheid – nuttig. Al gauw komt dan een normen- en waardendiscussie op gang, maar dit is slechts een begin van een veelomvattender communicatievorm(om)geving. Namelijk, in hoeverre draaien we mee in een soort mainstreammentaliteit, in hoeverre is er diversiteit en in hoeverre is er experimentele ruimte. Architectuur is een belangrijke beeldbepalende factor in die ruimteverdeling. Het is daarom interessant te lezen dat een boek als Learning from las Vegas (1972) samengesteld door de architecten Robert Venturi, Denise Scott Brown en Steven Izenour nog steeds een inspiratiebron kan zijn voor een mentaliteitskritiek. Lees Stephen Duncombe’s Dream: Progressive politics in an age of fantasy, of in ieder geval Merijn Oudenampsen’s vertaling van de inleiding. Daarin komen vragen aan orde als: Hoe een aantrekkelijke oppositie te bieden. Hoe fabriek je ontstemming, “tegenspraak”, een alternatief spektakel?
Het lijkt van wezenlijk belang om vindingrijker te worden in het adequaat reageren op onverwachte, politiek ‘tegenvallende’ gebeurtenissen. Van wezenlijk belang omdat ze onderdeel gaan worden van een openbaar gesprek waarbij historisch gegroeide rolverdeling minder vastligt. Veel informatie wordt beoordeeld niet op kwaliteit van argumentatie maar op effectiviteit en zichtbaarheid. Het idee dat kritiek als principieel negatief wordt ervaren (gezeur) en daarmee het tegenovergestelde bereikt, moet serieus genomen worden. Een alternatieve strategie zou mogelijk baat kunnen hebben bij een meer beeldende, theatrale, “bevestiging” van prestaties, als representatieve vormen van de werkelijkheid. Leren van Las Vegas is ook leren door middel van ‘spelen’, door middel van gedemocratiseerde hypocrisie. Objectiviteit is moeilijk aantoonbaar, maar realiteitszin waarschijnlijk wel.

Wat links kan leren van Las Vegas

Kunstenaarsfabrieken: Herder gezocht

Gedeputeerde Staten van Drenthe stellen voor om 356.000 euro beschikbaar te stellen voor ‘kunstenaarsfabrieken’. Als daarvan een substantieel gedeelte structureel wordt bestemd voor SMAHK/DeFKa en het Architectuurpodium Assen, dan zou dat mooi zijn. Laten we de meningen van de Statenleden daarom eerst even afwachten. Een gegeven paard bekt lekker.
Leuk is evenwel om alvast de oorsprong van ‘kunstenaarsfabriek’ te analyseren en vervolgens hoe de opvatting van GS daar mee is verwant.
In 1962 begon Warhol een Factory in New York. Het was een soort clubholatelier waar zeefdrukken werden gemaakt evenals muziek, speed, porno en saaie films. Elke dag wat. Deze levende kunstopvatting, de introductie van straat- en popcultuur, soms ook wel readymadecultuur genoemd, doorbrak traditionele kunst- en cultuurnormen met commercieel succes. Sindsdien zijn er diverse fabrieken opgericht door kunstcollectieven, onder anderen in Eindhoven (1980) en Manchester (1979), vaak ook vermengd met de ideologie van ‘kunstenaarsinitiatief’. Vanaf circa 2000 is onder de term ‘creatieve industrie’ ook vooral de reclame en digitale vormgevingsdisciplines in dit fabrieksdomein opgenomen, waarbij de beloftes van de internetcommunicatie een sfeer van hoge rendement en economische waarde genereerde. Zodanig dat ook politici denken met het subsidieren van deze werkgelegenheidsprojecten een nieuwe succesvolle startup in aanleg binnen te kunnen halen. Zie de groei van Catawiki in Assen dat deze stad ook weer ontgroeid. Ook het fenomeen ‘broedplaatsen’ valt in dit fabrieksdenken dat gebaseerd is op het zwaankleefaan- en andere ontwikkelstrategiën (gentrificatie) die ingezet worden op het moment dat het maatschappelijk marktverkeer hapert. Dan wordt van de kunst en de kunstenaarsprofessie verwacht dat zij de boel weer weet aan te zwengelen. Dan wel. Deze geschiedenisles mag als bekend verondersteld worden – lees Luna van Loon in De Groene van 9/6 en whatdesigncando.com – Het kan leiden tot de actuele vraag naar wat wij van deze ‘kunst’ vinden en wat voor soort kunst de overheid in kunstfabrieken denkt te moeten subsidieren. Gaat het wel om kunst of gaat het meer om industriele productie? Welke andere soort van kunstdenken is cultuurwaardig en belangrijk om te ondersteunen? Of, in plaats van een fabriek, kiezen we voor een universiteit, opleiding of nieuwe onderwijsinstelling?
Volgende postopdracht: de inspraaknota voorontwerp ‘De verbeelding van Drenthe’ 2016 van haar meest nuttige kant bekeken.

(Tien Drentse schaapskuddes met een herder krijgen tot en met 2019 extra geld van de provincie. Het gaat om een jaarlijks bedrag van 75.000 euro, bovenop de provinciale bijdrage van 335.000 euro.)image.jpeg

Kunstopdracht Stationsgebied Assen

Het Stationsgebied van Assen wordt de komende jaren volledig vernieuwd. Er is een kunstopdracht gepubliceerd voor drie kunstwerken in het gebied: een kunstwerk op het Stationsplein, een kunstwerk in de onder het plein gelegen autotunnel, en een kunstwerk dat in de Stationsstraat georiënteerd is op het centrum van de stad. Van de 40 inschrijvingen zijn er vier kandidaten geselecteerd. Uit Nederland het (Rotterdamse) team Nio Architecten/QS Serafijn en de combinatie Studio Wessels Boer, Giny Vos, Sanja Medić. Uit San Francisco het Future Cities Lab en uit Londen het design collectief Miriamandton.
De Vier hebben veel knowhow op het gebied van digitale lichtsculpturen met elkaar gemeen en hun werkcv vertoont spannende voorbeelden. Ook wel voorspelbaar gezien de sensorcity beleidsvoornemens in de geest van Daan Roosegaarde en Giny Vos; de twee kunstenaars die reeds een werk in Assen hebben staan. Vandaar, en ook vanwege de complexiteit van de opdracht, waarschijnlijk niet zo vreemd en ook mooi interessant allerlei samenwerkingsverbanden van vormgevers, beeldend kunstenaars en architecten.
Volgende week worden de kandidaten rondgeleid en in het najaar worden de schetsen verwacht waaruit het definitieve voorstel wordt gekozen. Het is een hele flinke klus voor bijna een half miljoen euro en wordt bekostigd vanuit de 1% regeling voor publieke werken: het Florijnasproject. Oplevering waarschijnlijk tussen 2017-2019. In ieder geval vóór 2020, de sluitingsdatum van deze RSPsubsidie.image